Mùa biển: tháng nào êm, tháng nào dễ dừng tàu

Dân trí (26/04/2026), dẫn Trung tâm Dự báo KTTV quốc gia, ghi cả năm khoảng 12–13 cơn bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông, 6–7 cơn ảnh hưởng Việt Nam. Theo mùa, tháng 5–7 trung bình khoảng 3,2 cơn trên Biển Đông (1,2 cơn vào đất liền); tháng 8–10 khoảng 6,8 cơn (2,8 cơn vào đất liền).

VMRCC lại ghi khoảng 8 cơn bão mỗi năm ảnh hưởng vùng ven biển và nội địa. Hai con số khác nhau do cách tính và giai đoạn thống kê; chúng tôi in cả hai. Bão tháng 9–10 thường hình thành phía đông Philippines rồi vào Trung Bộ; năm 2025 là năm bất thường, 9 tháng đầu năm có 14 bão và áp thấp (Xây dựng chính sách 06/10/2025). Đỉnh mưa bão miền Trung thường rơi vào tháng 10–11 (nhận định năm 2024).

Dự báo cho phần còn lại của năm 2026

• Bản 23/6/2026 (VietnamPlus): 8–10 bão, áp thấp trên Biển Đông cả mùa, 3–5 cơn ảnh hưởng đất liền.
• Bản 20/8/2026 (Nhân Dân): từ đó tới cuối năm khoảng 4–6 cơn trên Biển Đông, 1–3 cơn vào đất liền.
• Giữa tháng 9/2026 (aFamily dẫn Tiền Phong, 16/09/2026): có thể còn 1–2 cơn ảnh hưởng đất liền.

Về mùa đông 2026–2027, hai nguồn trái nhau: bản tóm tắt bài Nhân Dân 20/8 ghi mùa đông mạnh hơn bình thường, bài aFamily 16/9 ghi không khí lạnh hoạt động yếu hơn, rét đậm đến muộn. Số liệu dự báo đổi theo từng bản tin, nên hãy xem bản mới nhất trên trang thời tiết biển 24 giờ.

VMRCC mô tả Quảng Ninh là vùng “đầu sóng ngọn gió”, chịu gió mùa đông bắc mạnh hơn các nơi khác ở miền Bắc. Lượng mưa năm 1.700–2.400 mm, khoảng 85% rơi vào mùa hè, nhất là tháng 7–8. Nhiệt độ nước biển có lúc xuống 13°C, thấp nhất cả nước. Thủy triều là nhật triều, biên độ 3–4 m, điều giải thích vì sao giờ tàu Quan Lạn có lúc phải dời theo con nước.

Về mùa bão, VMRCC ghi mùa bão ở Hải Phòng là tháng 6–9; cẩm nang của một resort ở Quan Lạn ghi bão tập trung tháng 7–9. Các đợt dừng tàu có nguồn trong hai năm qua rơi vào tháng 6, 7 và 8. Mùa đông khách thưa (Báo Quảng Ninh 23/5/2025), số chuyến tàu ít hơn; chưa có văn bản nêu ngưỡng gió đông bắc làm dừng tàu tuyến Cô Tô, Quan Lạn.

Côn Đảo có ba cách ghi mùa gió: cổng du lịch Côn Đảo ghi tháng 10–4; một blog lữ hành ghi mùa gió chướng tháng 12–4; một đại lý bán vé ghi lịch tàu có thể điều chỉnh do gió mùa tháng 10–2. Trong mùa gió, bờ phía tây đảo kín gió hơn (theo blog). Ví dụ gần: tàu TP.HCM – Côn Đảo ngừng 1–2/4/2025 vì gió đông bắc cấp 5–6, sóng 1,5–3 m.

Với Nam Du, các nguồn cũng không đồng nhất: VnExpress ghi tháng 10–4, Báo An Giang ghi tháng 12–3. Các đợt ngưng tàu Rạch Giá – Nam Du có nguồn đều do gió tây, tây nam hoặc bão, rơi vào tháng 7–9. Hòn Sơn gần đó còn lệch hơn: VnExpress (01/04/2026) ghi biển êm tháng 3–9, trái với các đợt dừng tàu tháng 8–9. Chúng tôi in cả hai và khuyên kiểm tra dự báo trước ngày đi.

Quyết định 18/2021/QĐ-TTg (hiệu lực 1/7/2021) chia rủi ro thiên tai tối đa 5 cấp có màu: cấp 1 xanh dương nhạt, cấp 2 vàng nhạt, cấp 3 da cam, cấp 4 đỏ, cấp 5 tím. Gió mạnh trên biển là một trong các loại thiên tai được cảnh báo. Khi bản tin ghi gió cấp 6 trở lên ở vùng biển bạn sắp đi qua, khả năng tàu dừng là có thật, dù không có ngưỡng chung cho cả nước.

Cách chuẩn bị khi tàu dừng có ở trang kinh nghiệm đi đảo; tuyến và bến của từng đảo có ở trang tàu ra đảo.